Zmarł Wiesław Myśliwski – doktor honoris causa UO

Bez Mistrza Słów…
Wiesław Myśliwski (25.03.1932–29.03.2026)

Z głębokim żalem i smutkiem społeczność Uniwersytetu Opolskiego przyjęła wiadomość o śmierci Wiesława Myśliwskiego, jednego z najwybitniejszych polskich pisarzy XX i XXI wieku, autora takich dzieł jak „Nagi sad”, „Pałac”, „Kamień na kamieniu” czy „Widnokrąg”, a od 2009 roku doktora honoris causa naszej uczelni.

W laudacji na cześć pisarza prof. Elżbieta Dąbrowska przypomniała jedną z najgłębszych pochwał języka, którą wypowiedział Myśliwski w swoistym requiem dla zmierzchającej kultury ludowej, epopei „Kamień na kamieniu”: „Słowa same poprowadzą. Słowa wszystko na wierzch wywleką. Słowa i z najgłębszej głębi wydrą, co gdzieś boli i skowycze. Słowa krwi upuszczą i od razu lżej się robi. I nie tylko obcych, ale i rodzonych braci słowa potrafią odnaleźć dla siebie […]. Bo słowa to wielka łaska. Cóż ma tak naprawdę człowiek więcej prócz słów dane?”.

Dziś szczególnie brakuje takich słów, które zdolne byłyby wyrazić, co czujemy. Pozostaje wmyśleć się w ową „łaskę języka” – podążając ścieżką myślenia, którą wytyczył dla nas Pisarz.

W imieniu społeczności Uniwersytetu Opolskiego –
dr hab. Adrian Gleń, prof. UO
Kierownik Katedry Literatury Polskiej przy Instytucie Nauk o Literaturze UO

Wiesław Myśliwski urodził się 25 marca 1932 roku w Dwikozach koło Sandomierza (województwo świętokrzyskie). W sandomierskim gimnazjum zdał maturę w 1951 roku, studiował polonistykę na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Pod kierunkiem prof. Ireny Sławińskiej napisał pracę magisterską na temat psychologizmu w prozie dwudziestolecia międzywojennego, którą obronił w 1956 roku.

Już pod koniec studiów Wiesław Myśliwski zamieszkał w Warszawie i podjął pracę w Ludowej Spółdzielni Wydawniczej (od 1955 roku). Szybko awansował na kierownika Redakcji Literatury Współczesnej, a później na zastępcę redaktora naczelnego wydawnictwa, w którym pracował do 1976 roku. W latach 1975–1999 był redaktorem naczelnym kwartalnika „Regiony”, a od 1994 do 1999 roku również dwutygodnika „Sycyna” (oba pisma o społeczno -kulturowym profilu). Jako pisarz debiutuje powieścią „Nagi sad” (1967). Kolejne powieści: „Pałac” (1970), „Kamień na kamieniu” (1984), „Widnokrąg” (1996), „Traktat o łuskaniu fasoli” (2006). Etyczno-egzystencjalne problemy wpisuje także Wiesław Myśliwski w swą twórczość dramatyczną: „Złodziej” (1973), „Klucznik” (1978), „Drzewo” (1988), „Requiem dla gospodyni” (2000).

Pisarz jest również autorem scenariuszy filmowych: „Przez dziewięć mostów” (1972, na kanwie powieści Nagi sad), „Droga” (1980), „Klucznik” (1979, współautorstwo z W. Marczewskim) oraz „Popielec” (na podstawie książki W. Kłaczyńskiego, we współpracy z R. Berem).

Wiesław Myśliwski został w 1997 roku pierwszym laureatem Literackiej Nagrody „Nike”, którą otrzymał za powieść Widnokrąg. Pisarski sukces powtórzył w roku 2007; tym razem przyznano pisarzowi statuetkę „Nike” za powieść „Traktat o łuskaniu fasoli”.

W swej twórczej biografii ma także Myśliwski m.in. nagrody: imienia Stanisława Piętaka za „Nagi sad” (1968), Ministra Kultury i Sztuki za „Pałac” (1970), Prezesa Rady Ministrów (1979) i Fundacji im. Alfreda Jurzykowskiego (1998).

źródło noty biograficznej: „Indeks”, nr 3–4 (97–98), marzec–kwiecień 2009, ISSN 1427–7506.
autor zdjęcia: Tadeusz Parcej