Czym są feminatywy, jak wpływają na postrzeganie ról społecznych kobiet i mężczyzn, jak podchodzą do nich poszczególne pokolenia oraz dlaczego niektórzy nie chcą ich używać? Na te i inne pytania odpowiedziała dr hab. Anna Tabisz, prof. UO z Instytut Językoznawstwa Uniwersytetu Opolskiego. Zrobiła to podczas wykładu „Dlaczego nie lubimy feminatywów?”, który odbył się 25 lutego 2026 roku w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Opolu.
Spotkanie z cyklu „UNIversum – Biblioteka zaprasza, Uniwersytet inspiruje” cieszyło się dużym zainteresowaniem. Po pierwsze dopisała frekwencja, bo przyszło na nie ponad 70 osób, a po drugie – młodzież z opolskich szkół, do której kierowany jest cykl, bardzo chętnie zadawała pytania i dyskutowała z prelegentką, dzieląc się swoimi przemyśleniami.
– Młodzież wydaje się nie mieć żadnego emocjonalnego stosunku do feminatywów i myślę, że używa tych form w naturalny sposób – zauważyła dr hab. Anna Tabisz, prof. UO. – Jednak moje pokolenie, wychowane językowo w latach 70., przyjmuje je już trudniej. Powody to między innymi nieosłuchanie, bo w naszym ówczesnym języku feminatywów nie było. Często są więc traktowane jako dziwne, deprecjonujące czy trudne do wymówienia.
Na spotkanie przyszła też Zuzanna Donath-Kasiura – wicemarszałkini województwa opolskiego. Podkreśliła, że słowa kształtują naszą świadomość i naszą wyobraźnię, a jako reprezentantka kobiet na szczeblach władzy publicznej przyznała, że temat feminatywów ma dla niej fundamentalne znaczenie.
– Jeżeli do określenia wielu funkcji używamy tylko rodzaju męskiego, wówczas to, szczególnie wśród młodych ludzi, kształtujemy podświadome przekonanie, że są to sfery dostępne wyłącznie dla mężczyzn – mówiła Zuzanna Donath-Kasiura. – „Pani marszałek” czy „marszałkini”? „Marszałkini”, ponieważ jestem kobietą, a „marszałek” to rodzaj męski. Na szczeblach władzy publicznej kobiety wciąż są mniejszością, dlatego same sobie musimy wzajemnie uświadamiać, że feminatywy są ważne.
Z nami już cztery wykłady z cyklu, który współorganizują Miejska Biblioteka Publiczna i Uniwersytet Opolski. Wygłosiły je: dr n. med. Iwona Dzieńdziora-Urbińska („Stłuszczenie wątroby – problem wczesnej cywilizacji”), dr n. med. i n. o zdr. Ada Lisowska („Z czym do SOR, czyli jak się poruszać po systemie ochrony zdrowia”), dr Marta Chyb-Winnicka („Jak słuchać, by do nas mówiono?”), a teraz również dr hab. Anna Tabisz, prof. UO („Dlaczego nie lubimy feminatywów?”).
W marcu młodzież będzie mogła posłuchać prelekcji dr hab. Ewy Pawelec, prof. UO. Już 4 marca naukowczyni z Instytutu Fizyki wygłosi wykład „Gdy Słońce spadło na Ziemię – energia termojądrowa”, a 18 marca – „Rozwój napędów dla statków i sond kosmicznych”. Podobnie jak poprzednie spotkania, również te nadchodzące odbędą się w sali konferencyjnej MBP przy ul. Minorytów 4.
GALERIA